Rada Miasta Portland przyjęła 30 września 2026 roku uchwałę numer 2026-186, znaną jako Psychedelic Health and Safety Act. Dokument dodaje do kodeksu miejskiego rozdział 14B.140 i czyni osobiste korzystanie z naturalnych psychodelików najniższym priorytetem miejskiej policji. Za głosowało dziesięciu radnych, nikt nie był przeciw, dwóch było nieobecnych.
Spis treści ▼
To jednak nie legalizacja ani dekryminalizacja. Uchwała rady miasta nie uchyla prawa stanu Oregon ani przepisów federalnych. Mówi wyłącznie o tym, jak miejskie służby mają rozdzielać własne zasoby. Posiadanie psylocybiny poza licencjonowanym programem pozostaje w Oregonie przestępstwem, a prokuratura stanowa i federalna nie jest uchwałą związana. Przyznaje to sam tekst rozdziału: jeśli któryś jego przepis okaże się sprzeczny z prawem stanowym, prawo stanowe przeważa w zakresie tej sprzeczności.
Co dokładnie zapisano w rozdziale 14B.140
Uchwała definiuje „naturalny psychodelik” szeroko. Wymienia grzyby wytwarzające psylocybinę, napar ayahuaski, wachumę znaną jako kaktus San Pedro oraz Mimosa tenuiflora. Lista jest otwarta i obejmuje inne rośliny i grzyby enteogeniczne.
„Użytek osobisty” obejmuje w rozumieniu uchwały posiadanie, używanie, uprawę, zbieranie, przetwarzanie oraz obdarowywanie i dzielenie się. Zawsze w celach niehandlowych, indywidualnych albo wspólnotowych. Obrót poza licencjonowanymi ramami stanowymi pozostaje zakazany. Nietknięte zostają również przepisy o kierowaniu pojazdami pod wpływem oraz standardy zawodowe i warunki licencji.
Mechanizm wykonawczy jest przy tym wyjątkowo lekki. Przepis 14B.140.040 zobowiązuje administratora miasta jedynie do poinformowania odpowiednich biur, w tym Portland Police Bureau. Nie przewiduje ani obowiązku raportowania, ani kontroli wykonania.
Projekt wnieśli radni Mitch Green, Elana Pirtle-Guiney, Angelita Morillo i Tiffany Koyama Lane. Prace trwały od czerwca. Jednomyślność na sesji plenarnej nie oddaje całej drogi — w komisji bezpieczeństwa publicznego rekomendacja przeszła stosunkiem głosów cztery do jednego.
Komisja doradcza wypadła z uchwały
Pierwotny projekt powoływał Portland Psychedelics Advisory Commission — ciało doradcze rady, które miało przygotowywać rekomendacje w sprawie redukcji szkód, edukacji publicznej i badań. Komisja była opisana w załączniku B.
Poprawka radnego Kanala, przyjęta 4 sierpnia stosunkiem głosów trzy do dwóch, usunęła ten załącznik w całości. W uchwalonym tekście komisji doradczej nie ma, a z tytułu dokumentu zniknęła wzmianka o jej utworzeniu. Część relacji prasowych nadal przypisuje uchwale powołanie komisji — opisują stan projektu z czerwca, nie wersję przegłosowaną.
Deprioryzacja psychodelików w Portland a dekryminalizacja
Różnica jest zasadnicza. Dekryminalizacja usuwa albo łagodzi sankcję zapisaną w przepisie. Deprioryzacja przepisu nie rusza — zmienia kolejność, w jakiej policja się nim zajmuje.
Uchwała definiuje „niski priorytet” jako sprawy, którymi służby zajmą się po przestępstwach o wyższym priorytecie, jeśli w ogóle. To zastrzeżenie jest tu najważniejsze. Z takiej klauzuli nie powstaje żadne uprawnienie, na które można się powołać przed sądem.
Max Kelemen z Portland Psychedelic Society mówi o tym otwarcie. Jak stwierdził, polityka ta nie legalizuje ani nie dekryminalizuje naturalnych psychodelików. Ma jedynie zmniejszać obawę przed zatrzymaniem i oskarżeniem oraz utrwalać dotychczasową praktykę policji w formie trwałej polityki publicznej.
Praktyczny efekt może więc być niewielki. Aaron Schmautz, przewodniczący związku zawodowego portlandzkich policjantów, mówił w lutym dziennikarzom Willamette Week, że nie rozumie dokładnie, co uchwała zmienia.
Dlaczego z deprioryzacji wyłączono peyotl
Jedna roślina została wyjęta: Lophophora williamsii, czyli peyotl. Powód nie ma nic wspólnego z oceną ryzyka.
Uchwała wyłącza każdy gatunek uznany za ekologicznie zagrożony i wymienia peyotl z nazwy. Kaktus ten rośnie bardzo wolno, a presja zbioru na jego naturalne populacje jest od lat przedmiotem sporu. Drugim motywem jest szacunek dla tradycji rdzennych. Odrębny przepis zastrzega, że rozdziału nie wolno stosować w sposób naruszający prawa rdzennych mieszkańców i członków plemion do rytualnego używania peyotlu, chronione przez American Indian Religious Freedom Act i Religious Freedom Restoration Act.
Wyłączenie nie jest więc zaostrzeniem. Oznacza, że miasto nie chciało zachęcać do pozyskiwania zagrożonego gatunku ani wkraczać w obszar zastrzeżony dla praktyk religijnych.
Oregon: legalna terapia obok cofniętej dekryminalizacji
Bez stanowego tła tej uchwały nie da się odczytać. Oregon prowadzi dziś dwie polityki jednocześnie.
Z jednej strony działa tu pierwszy na świecie licencjonowany program usług psylocybinowych, powołany przez Measure 109 z 2020 roku. Psylocybina jest wyjęta ze stanowego zakazu wytwarzania i posiadania wyłącznie wtedy, gdy czynności te wykonuje licencjobiorca w granicach tych przepisów.
Z drugiej strony stan cofnął dekryminalizację. Measure 110 z 2020 roku obniżyło posiadanie niewielkich ilości do wykroczenia karanego mandatem w wysokości stu dolarów. House Bill 4002 z 2024 roku to odwróciło — od 1 września 2024 roku posiadanie jest znów przestępstwem zagrożonym karą do 180 dni aresztu. Uchwała Portland powołuje się na tę zmianę wprost w swoich motywach.
Uprawa poza programem traktowana jest znacznie surowiej niż posiadanie. Nielegalne wytwarzanie substancji z wykazu I jest w Oregonie przestępstwem klasy A.
Sam program licencjonowany ma przy tym własne kłopoty. Oregon Health Authority zaproponowała w lipcu podwojenie rocznych opłat licencyjnych dla ośrodków i producentów, z dziesięciu do dwudziestu tysięcy dolarów. Po protestach branży agencja wycofała się z tego pomysłu 22 września.
Polska: psylocybina pozostaje nielegalna
Amerykańskie uchwały miejskie nie mają w Polsce żadnego znaczenia prawnego.
Psylocybina i psylocyna są w Polsce substancjami psychotropowymi objętymi ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii. Posiadanie jest przestępstwem z art. 62 tej ustawy. Uprawa grzybów psylocybinowych nie mieści się w art. 63 upn, który wymienia wyłącznie mak, konopie i krzew koki. W praktyce orzeczniczej kwalifikuje się ją jako wytwarzanie z art. 53 upn, a ten przepis jest surowszy niż przepis o posiadaniu.
Polska nie ma też odpowiednika oregońskiego programu. Psylocybina nie jest u nas dopuszczonym lekiem, a badania nad nią prowadzone są w wąskich i ściśle regulowanych ramach.
FAQ
Czy Portland zalegalizował grzyby psylocybinowe? Nie. Uchwała 2026-186 nie legalizuje ani nie dekryminalizuje naturalnych psychodelików. Wskazuje jedynie osobisty, niehandlowy użytek jako najniższy priorytet miejskiej policji. Posiadanie pozostaje w Oregonie przestępstwem, a prawo stanowe i federalne obowiązuje bez zmian.
Czym deprioryzacja różni się od dekryminalizacji? Dekryminalizacja zmienia treść przepisu karnego — usuwa albo łagodzi sankcję. Deprioryzacja zostawia przepis nietknięty i odnosi się tylko do kolejności, w jakiej organ ścigania się nim zajmuje. Nie tworzy uprawnienia, którego można dochodzić przed sądem.
Dlaczego peyotl został wyłączony? Z dwóch powodów, z których żaden nie dotyczy ryzyka. Uchwała wyłącza gatunki ekologicznie zagrożone, a Lophophora williamsii jest wymieniona z nazwy. Osobny przepis chroni ponadto prawa rdzennych mieszkańców do rytualnego używania peyotlu, zagwarantowane w prawie federalnym.
Czy w Oregonie można legalnie korzystać z psylocybiny? Wyłącznie w ramach licencjonowanego programu usług psylocybinowych powołanego przez Measure 109. Poza tym programem psylocybina pozostaje substancją kontrolowaną. Posiadanie niewielkich ilości jest przestępstwem od 1 września 2024 roku, gdy weszła w życie ustawa House Bill 4002.
Jaki status ma psylocybina w Polsce? Nielegalny. Psylocybina i psylocyna są substancjami psychotropowymi objętymi ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii, a posiadanie jest przestępstwem z art. 62 tej ustawy. W Polsce nie funkcjonuje żaden program usług psylocybinowych, a amerykańskie rozwiązania lokalne nie mają u nas skutku prawnego.
Źródła
- Uchwała 2026-186, „Add Psychedelic Health and Safety Code (add Code Chapter 14B.140)” — rejestr dokumentów Rady Miasta Portland, z wynikiem głosowania z 30 września 2026
- Załącznik A do uchwały 2026-186 w wersji po poprawkach — tekst rozdziału 14B.140 kodeksu miejskiego Portland
- Poprawka „Kanal 1″ usuwająca załącznik B z projektu uchwały — Rada Miasta Portland
- „Portland, Oregon City Council Votes To Deprioritize Police Enforcement Against Psychedelics”, Jack Gorsline, Psychedelic State(s) of America dla Marijuana Moment
- „Portland considers deprioritizing psychedelics”, Lia Kamanā, KPTV FOX 12 Oregon
- „Ordinance Would Tell Portland Cops to Ignore Psychedelic Mushroom Use and Homegrowing”, Willamette Week
- „Portland City Council Unanimously Votes To Deprioritize Psychedelics Enforcement”, Nug Magazine
- Oświadczenie Oregon Health Authority o odstąpieniu od podwyżki opłat licencyjnych dla programu psylocybinowego, 22 września 2026
- „Drug possession is a crime again in Oregon. Here’s what you need to know”, OPB — o wejściu w życie House Bill 4002
- ORS 475.752 — stanowe przepisy o wytwarzaniu i posiadaniu substancji kontrolowanych oraz o wyjątku dla psylocybiny z rozdziału 475A
Powiązane materiały na PsyloNews: Psylocybina w Oregonie: rok danych o tym, kto korzysta i jak bezpiecznie · Rynek psylocybiny w Oregonie się kurczy. Najsłabszy kwartał od startu programu · Kolorado ma 34 ośrodki psylocybinowe. Oregon w tym czasie się kurczy · Psychodeliki legalne w stolicy Waszyngtonu: dekryminalizacja psylocybiny i roślin psychodelicznych
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
