Stanowy departament zdrowia Nowego Meksyku przyjmuje od 17 sierpnia 2026 roku wnioski od producentów, którzy chcą hodować grzyby psylocybinowe na potrzeby stanowego programu medycznego. To pierwsze zezwolenia wydawane w tym systemie i pierwszy moment, w którym program przestaje być zapisem w ustawie, a staje się procedurą urzędową.
Spis treści ▼
Nowy Meksyk dołącza w ten sposób do Oregonu i Kolorado jako trzeci stan z regulowanym dostępem do psylocybiny. Podobieństwo kończy się na liczbie: tamte dwa programy powstały z inicjatywy obywatelskiej i nie wymagają żadnej diagnozy, a nowomeksykański jest programem medycznym w ścisłym znaczeniu — bez rozpoznania choroby i bez lekarza nikt do niego nie wejdzie.
Co ruszyło w programie medycznej psylocybiny
Wnioski przyjmuje Center for Medical Cannabis and Psilocybin — komórka stanowego Department of Health, która obsługuje też program medycznej marihuany. Nabór dotyczy wyłącznie producentów; zezwolenia dla laboratoriów badawczych i dla klinicystów mają zostać uruchomione później.
Departament nie wyznaczył terminu zamknięcia naboru, a wnioski rozpatruje w kolejności wpływu. Wymagania mają charakter administracyjny: stanowa licencja gospodarcza, rejestracja w urzędzie sekretarza stanu i w administracji podatkowej, dokumentacja bezpieczeństwa obiektu, tytuł do nieruchomości lub zgoda właściciela gruntu, zgodność z planowaniem przestrzennym gminy i hrabstwa oraz oświadczenie, że psylocybina będzie wytwarzana i badana wyłącznie na terenie Nowego Meksyku.
Ustawa, nie referendum
Podstawą jest Senate Bill 219, czyli Medical Psilocybin Act. Gubernator Michelle Lujan Grisham podpisała ją 7 kwietnia 2025 roku, a weszła w życie 20 czerwca 2025 roku. Przepisy trafiły do zbioru ustaw stanowych jako rozdział 26, artykuł 2D.
Ustawę przyjęto ponad podziałami: 33 głosy do 4 w senacie stanowym i 56 do 9 w izbie niższej. To pierwszy w Stanach Zjednoczonych program dostępu do psylocybiny stworzony przez parlament stanowy, a nie przez głosowanie obywatelskie — Oregon działa na podstawie inicjatywy z 2020 roku, Kolorado z 2022 roku.
Cztery rozpoznania i trzy sesje
Ustawa wymienia cztery grupy pacjentów: osoby z dużą depresją lekooporną, z zespołem stresu pourazowego, z zaburzeniami związanymi z używaniem substancji oraz w opiece u kresu życia. Departament może dopisać kolejne wskazania.
Przebieg leczenia ustawa rozpisuje na trzy etapy: sesję przygotowawczą, sesję z podaniem substancji pod nadzorem klinicysty oraz sesję integracyjną. Wszystko w miejscach zatwierdzonych przez departament. Nie przewidziano zabierania preparatu do domu ani uprawy na własny użytek, a dopuszczona jest wyłącznie psylocybina naturalna, pochodząca z grzybów — nie syntetyczna.
Rekomendacje przygotowuje dziewięcioosobowa Medical Psilocybin Advisory Board, powoływana przez sekretarza departamentu zdrowia; zasiadają w niej między innymi przedstawiciel plemion, rzecznik zdrowia psychicznego, weteran sił zbrojnych i praktyk zdrowia behawioralnego. Rada zebrała się po raz pierwszy 5 grudnia 2025 roku i pracuje w siedmiu komitetach.
Ustawa powołała też dwa fundusze: wyrównawczy, na koszty leczenia pacjentów o niskich dochodach, oraz badawczy, na granty dla stanowych uczelni i placówek medycznych. Departament przyznaje, że kryteria pierwszego wciąż są ustalane, a drugi nie ma jeszcze pieniędzy.
Terminy: ustawa mówi 2027, urząd celuje w 2026
Ustawowy termin wdrożenia programu to 31 grudnia 2027 roku. Departament zdrowia postanowił jednak przyspieszyć o rok i deklaruje, że pierwszych pacjentów chce przyjąć do końca grudnia 2026 roku. Rzecznik urzędu David Barre tłumaczył, że zdecydowało o tym duże zainteresowanie i chęć szybszego dotarcia do osób, które takiej pomocy potrzebują.
Deklaracja jest ambitna. Na dzień publikacji tego tekstu departament ma na stronie programu wyłącznie teksty ustawowe — pełny pakiet przepisów wykonawczych, w tym stawki opłat i zasady zezwoleń dla klinicystów, nie został jeszcze ogłoszony.
Warto ją zestawić z tym, co dzieje się w stanach, które ruszyły wcześniej. Kolorado uruchomiło pierwsze ośrodki terapeutyczne w 2025 roku, a w Oregonie rynek usług psylocybinowych kurczy się od kilku kwartałów — między innymi dlatego, że pojedyncza sesja pozostaje bardzo droga. Nowomeksykański fundusz wyrównawczy jest odpowiedzią właśnie na ten problem, ale dopóki nie ma przepisów i pieniędzy, pozostaje zapisem.
Prawo federalne się nie zmieniło
Bez tego zastrzeżenia cały obraz jest fałszywy. Medical Psilocybin Act to prawo stanowe. W prawie federalnym USA psylocybina pozostaje substancją z Wykazu I — najostrzejszej kategorii, przeznaczonej dla substancji uznanych za pozbawione zastosowania medycznego. Departament zdrowia Nowego Meksyku pisze o tym wprost we własnych materiałach i wyciąga praktyczny wniosek: Medicaid i ubezpieczyciele prawdopodobnie nie pokryją kosztu samej psylocybiny, choć część usług towarzyszących może być refundowana.
Osobną ścieżką jest rejestracja leku — preparat COMP360 firmy Compass Pathways przechodzi procedurę przed amerykańską agencją FDA. Programy stanowe działają niezależnie od tego procesu.
Utah bywa wymieniana jako kolejny stan, ale jej ustawa z 2024 roku tworzy wąski program pilotażowy w wyznaczonych systemach szpitalnych, a nie program dostępu z licencjonowanymi producentami.
A w Polsce
Psylocybina jest w Polsce nielegalna. Znajduje się w wykazie substancji kontrolowanych, a jej posiadanie, wytwarzanie i obrót podlegają odpowiedzialności karnej. Żaden program na wzór nowomeksykański, oregoński czy koloradzki w Polsce nie istnieje ani nie jest procedowany.
FAQ
Czy program w Nowym Meksyku już działa? Nie. Otwarto dopiero nabór wniosków dla producentów. Departament deklaruje przyjęcie pierwszych pacjentów do końca 2026 roku, a ustawowy termin wdrożenia to 31 grudnia 2027 roku.
Kto będzie mógł skorzystać z leczenia? Osoby z dużą depresją lekooporną, z zespołem stresu pourazowego, z zaburzeniami związanymi z używaniem substancji oraz w opiece u kresu życia. Szczegółowe kryteria powstają w pracach nad przepisami wykonawczymi.
Czym ten program różni się od oregońskiego i koloradzkiego? Wymaga rozpoznania choroby i udziału klinicysty z licencją medyczną. W Oregonie i Kolorado usług udzielają przeszkoleni facylitatorzy, a uczestnik nie musi mieć diagnozy.
Czy psylocybina staje się w USA legalna? Nie. Zmienia się wyłącznie prawo stanowe. Na poziomie federalnym pozostaje substancją z Wykazu I.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Źródła
- Medical Psilocybin Program — New Mexico Department of Health
- Medical Psilocybin Program Frequently Asked Questions — New Mexico Department of Health, materiał urzędowy
- Psilocybin Advisory Board — New Mexico Department of Health, skład i protokoły posiedzeń
- New Mexico psilocybin program opens permitting applications for psychedelic mushroom producers — Source New Mexico
- New Mexico Launches Medical Psilocybin Producer Permit Applications — Marijuana Moment
- New Mexico Governor Signs Bill To Create Psilocybin Therapy Program — Marijuana Moment
- New Mexico Passes Nation’s First Legislature-Driven Psilocybin Access Act — Psychedelic Alpha
- New Mexico prepares to enter modern medical psychedelic movement — The Santa Fe New Mexican
