Citizens Commission on Human Rights International (CCHR) — organizacja założona w 1969 roku przez Kościół Scjentologiczny — złożyła do amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) formalny komentarz publiczny. Żąda w nim odrzucenia wszystkich wniosków o rejestrację leków opartych na psychodelikach, a jeśli to się nie uda — wprowadzenia szerokiego katalogu ograniczeń i zabezpieczeń.
Spis treści ▼
Czego dotyczy konsultacja
Komentarz, o którym CCHR poinformowała w komunikacie prasowym 9 października 2026 roku, powstał w ramach konsultacji FDA oznaczonej FDA-2026-N-7542 (Considerations for Potential Future Therapeutic Use of Psychedelic Drugs). Ogłoszenie ukazało się w Federal Register 14 lipca 2026 roku, 14 września odbyło się publiczne wysłuchanie, a termin na pisemne komentarze minął 5 października.
Kontekst: 24 kwietnia 2026 roku FDA przyznała przywileje skracające przegląd wniosku (Commissioner’s National Priority Vouchers) trzem programom — psylocybinie COMP360 firmy Compass Pathways (depresja lekooporna), psylocybinie Usona Institute (duża depresja) oraz metylonowi TSND-201 firmy Transcend Therapeutics (PTSD). Terapia z MDMA firmy Lykos Therapeutics została za to odrzucona w sierpniu 2024 roku z powodu problemów metodologicznych i vouchera nie dostała.
Co żąda CCHR
Główne żądanie jest jednoznaczne: odrzucić wszystkie wnioski o rejestrację leków psychodelicznych. Jako wariant zapasowy — gdyby FDA mimo to zatwierdziła którykolwiek lek — CCHR proponuje wykluczenie z terapii szerokich grup pacjentów: niepełnoletnich, kobiet w ciąży, seniorów z demencją, osób z historią psychozy, schizofrenii, myśli samobójczych czy agresji impulsywnej, a także pacjentów sądowych lub leczonych przymusowo. Dla pozostałych proponuje m.in. czarną ramkę ostrzegawczą na opakowaniu, zakaz wydawania leku do domu, obecność dwóch przeszkolonych członków personelu przy sesji oraz obowiązkowe wizyty kontrolne po 24 godzinach oraz po 7, 30 i 90 dniach.
Prezes CCHR International Jan Eastgate porównuje sytuację do wprowadzenia leków SSRI w 1988 roku: „Istniejące leki psychiatryczne już niosą poważne ryzyko i nie wyleczyły żadnej choroby psychicznej. To nie jest naukowa odpowiedź na kryzys zdrowia psychicznego”. Dodaje, że nakładanie psychodelików na pacjentów już leczonych psychotropowo „zwiększa ryzyko psychozy, paranoi i utraty kontroli”.
Jednym z argumentów merytorycznych jest problem zaślepienia badań — dobrze znany również samej FDA, nie wymyślony przez CCHR. Według przeglądu 48 badań klinicznych, na które powołuje się komentarz, praktycznie wszyscy uczestnicy grupy leku i około 93 procent grupy placebo poprawnie zgadywali, co otrzymali — silne działanie psychodelików trudno ukryć. To właśnie ten problem był jednym z powodów odrzucenia wniosku Lykos w 2024 roku, a FDA finalizowała w tej sprawie osobne wytyczne już w lipcu 2026 roku.
Kto stoi za komentarzem
CCHR powstała w 1969 roku z inicjatywy Kościoła Scjentologicznego i psychiatry Thomasa Szasza, krytyka psychiatrii. Siedziba organizacji jest w Los Angeles, a sama organizacja deklaruje sieć około 250 oddziałów w 34 krajach. W 1993 roku amerykański urząd skarbowy przyznał CCHR zwolnienie podatkowe w ramach porozumienia z Church of Scientology International i Religious Technology Center (RTC) — to RTC przejęło wówczas zobowiązania podatkowe organizacji. Formalne powiązanie ze Scjentologią potwierdza także sam Kościół na swojej stronie, opisując CCHR jako własną inicjatywę.
Organizacja od dekad krytykuje psychiatrię (m.in. elektroszoki u dzieci) i regularnie negatywnie komentuje każdy krok FDA w stronę psychodelików — w sierpniu 2024 roku chwaliła odrzucenie wniosku Lykos w sprawie terapii MDMA. Obecny komentarz jest więc kontynuacją wieloletniej linii, nie nowym głosem w debacie. Nie zmienia to faktu, że argument o zaślepieniu badań pozostaje realnym problemem metodologicznym, niezależnie od tego, kto go podnosi. Warto dodać, że komunikat trafił do mediów przez GlobeNewswire, platformę, która nie weryfikuje treści zgłaszanych komunikatów — większość „relacji” na ten temat to automatyczne przedruki tego samego tekstu, nie niezależne dziennikarstwo.
Co dalej
FDA analizuje teraz wszystkie komentarze złożone w konsultacji, a proces rejestracji leków jak COMP360 czy TSND-201 toczy się niezależnie od niej. Psylocybina COMP360 jest już formalnie w procesie rejestracyjnym u FDA — decyzja regulatora zdecyduje, czy i w jakiej formie terapie psychodeliczne trafią na amerykański rynek. W Polsce temat ma charakter teoretyczny — psylocybina pozostaje substancją nielegalną, a badania nad jej zastosowaniem nie przekładają się na dostępność żadnej terapii w kraju.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Źródła
- Citizens Commission on Human Rights International — komunikat prasowy, GlobeNewswire, 9.10.2026
- Federal Register — ogłoszenie konsultacji FDA-2026-N-7542, 14.07.2026
- Citizens Commission on Human Rights — Wikipedia (historia, założenie, powiązania ze Scjentologią)
- CNN — FDA przyznaje priority vouchers programom psychodelicznym, 24.04.2026
- Yahoo Finance — przedruk komunikatu z cytatami Jan Eastgate
- Scientology.org — CCHR jako inicjatywa Kościoła Scjentologicznego
- CCHR St. Louis — reakcja na odrzucenie wniosku Lykos przez FDA, sierpień 2024
