Center for Psychedelic and Consciousness Research na Johns Hopkins School of Medicine opublikował 5 października 2026 roku preprint „An Open-Label Multidose Psilocybin Intervention for Obsessive-Compulsive Disorder” — opis badania, w którym 30 osób z lekoopornym zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym (OCD) przeszło dwie sesje psylocybiny w ciągu dwóch tygodni. Praca nie przeszła jeszcze recenzji naukowej (preprint na serwerze medRxiv), a jej wyniki trzeba czytać w kontekście, który łatwo przeoczyć: to nie pierwsze, lecz trzecie randomizowane badanie psylocybiny w OCD z grupą kontrolną opublikowane w samym 2026 roku — i metodologicznie najsłabsze z trójki.
Spis treści ▼
Autorzy preprintu to Praachi Tiwari, Sandeep M. Nayak, Nathan D. Sepeda, Rebecca Ehrenkranz, Michael A. Levine, Julia S. Rohde, Eliza Miller, Carina M. Beritela, Jeremy V. Scott, Gerald Nestadt, Frederick S. Barrett i David B. Yaden.
Jak zaprojektowano badanie
Do badania zrekrutowano 37 osób z lekoopornym OCD, a obserwację zakończyło 30 uczestników (56,75% kobiet, wiek średni 38,4±11,6 lat). Projekt przewidywał dwie sesje psylocybiny w odstępie dwóch tygodni. Uczestników przydzielono losowo do dwóch grup: natychmiastowego leczenia (N=16) oraz grupy oczekującej, czyli waitlisty (N=14). Po ośmiu tygodniach grupa oczekująca również otrzymała psylocybinę — to tzw. projekt crossover, w którym każdy uczestnik w końcu dostaje aktywną interwencję, tylko w innym momencie.
Kluczowa różnica względem dwóch wcześniejszych badań: to było badanie open-label, czyli bez zaślepienia — uczestnicy i badacze wiedzieli, że podawana jest psylocybina. Grupą kontrolną nie było placebo, a sama lista oczekujących. Autorzy sami opisują swój projekt jako „waitlist-controlled open-label randomized clinical trial” — to sformułowanie dokładnie oddaje, czym badanie jest i czym nie jest. Obserwację prowadzono do miesiąca po drugiej dawce, w obu grupach (po przejściu grupy oczekującej przez crossover).
Wyniki: na razie tylko statystyki testowe
Abstrakt preprintu podaje dwa wyniki istotności statystycznej, które mówią o redukcji objawów w czasie, ale nie przekładają się bezpośrednio na procent odpowiedzi klinicznej czy remisji. Dla redukcji objawów po sesjach psylocybiny: F(2,56)=16,17; p<0,001; η²=0,37. Dla utrzymania efektu po tym, jak grupa oczekująca przeszła przez crossover i również otrzymała psylocybinę: F(3,84)=29,91; p<0,001; η²=0,52. Obie wartości η² (eta-kwadrat, miara wielkości efektu) wskazują na silny efekt statystyczny — ale sam abstrakt preprintu nie precyzuje, ile punktów spadła skala nasilenia objawów OCD, jaki odsetek uczestników zareagował na leczenie, a jaki osiągnął remisję. Te liczby — kluczowe dla porównania z poprzednimi badaniami — będą znane dopiero po publikacji pełnego, recenzowanego artykułu. Dopóki to się nie stanie, nie warto zgadywać ani przeliczać wyników testów statystycznych na konkretne wskaźniki kliniczne.
Trzecie badanie w tym roku, nie pierwsze
To najważniejszy kontekst, bez którego preprint Johns Hopkins łatwo przecenić. W 2026 roku opublikowano lub ogłoszono już trzy randomizowane badania psylocybiny w OCD z grupą kontrolną — i każde z nich różni się konstrukcją na tyle, że wyciąganie jednego wspólnego wniosku byłoby błędem.
Pierwsze w czasie było badanie zespołu Moreno i współpracowników z Uniwersytetu Arizony, opublikowane online 13 marca 2026 roku w Journal of Psychopharmacology. Pisaliśmy o nim szerzej w tekście „Psylocybina w nerwicy natręctw: 73 procent odpowiedzi po powtarzanych sesjach” — w skrócie: 15 pacjentów, randomizacja, podwójne zaślepienie i aktywne placebo (lorazepam) plus grupa niskiej dawki, do ośmiu sesji z wysoką dawką. Po ośmiu tygodniach odpowiedź zgłosiło 73,3% uczestników, remisję 40%; po sześciu miesiącach odsetki spadły do 57,1% i 21,4%.
Drugie było badanie zespołu Kelmendiego i Pittengera z Yale University i Connecticut Mental Health Center, ogłoszone 5 marca 2026 roku („Psilocybin for Treatment-Resistant OCD: A Randomised Controlled Trial”). Tu projekt był równie rygorystyczny: randomizacja, podwójne zaślepienie, placebo w postaci niacyny (250 mg), jedna sesja, 28 uczestników (14 na grupę). Odpowiedź zanotowano u 69,2% (9 z 13) w grupie psylocybiny wobec 0% (0 z 14) w grupie placebo, z efektem utrzymującym się do 12 tygodnia.
Trzecie jest opisywane w tym artykule badanie Johns Hopkins — największe pod względem liczby uczestników (30 zakończyło obserwację, wobec 15 w badaniu Arizony i 28 w badaniu Yale) i jedyne testujące dwie sesje psylocybiny w krótkim, dwutygodniowym odstępie. Ale to też jedyne z trzech badanie open-label, bez zaślepienia, i jedyne kontrolowane listą oczekujących, nie placebo. Innymi słowy: większa próba i nowy schemat dawkowania sesji, za cenę słabszej kontroli nad efektem oczekiwań — zarówno uczestników, którzy wiedzieli, że dostają psylocybinę, jak i badaczy oceniających wyniki.
Zestawione razem, te trzy badania nie potwierdzają jednej, gotowej tezy o skuteczności psylocybiny w OCD — pokazują raczej, że temat jest aktywnie badany z różnych stron, a najsilniejsze dowody (zaślepienie, prawdziwe placebo) mają wciąż najmniejsze próby.
Ograniczenia i dlaczego preprint to nie to samo co publikacja recenzowana
Preprint oznacza, że praca nie przeszła jeszcze procesu recenzji naukowej (peer review) — inni badacze nie sprawdzili jeszcze metodologii, analizy statystycznej i wniosków pod kątem błędów czy nadinterpretacji. To standardowa praktyka w nauce (preprinty pozwalają szybciej udostępnić wyniki), ale oznacza też, że wyniki mogą się zmienić, zostać doprecyzowane albo — zdarza się to rzadziej, ale się zdarza — nie zostać ostatecznie opublikowane w tej formie.
Do tego dochodzą ograniczenia samego projektu badania. Brak zaślepienia w badaniach nad substancjami o silnych, trudnych do pomylenia z czymkolwiek innym efektach subiektywnych jest problemem systemowym w całej tej dziedzinie — podobny zarzut (zawodne zaślepienie, mimo formalnego protokołu) stawiano też innym badaniom psychodelicznym w uzależnieniach i zaburzeniach nastroju. Grupa oczekująca jako kontrola jest słabsza niż placebo, bo nie kontroluje efektu samego udziału w badaniu i kontaktu z zespołem badawczym — tylko upływ czasu. Próba 30 osób z jednego ośrodka akademickiego to też nie podstawa do uogólnień na całą populację osób z OCD. Dokładne wskaźniki odpowiedzi klinicznej i remisji — bez których trudno ocenić, czy efekt jest klinicznie istotny, a nie tylko statystycznie wykrywalny — poznamy dopiero po pełnej, recenzowanej publikacji.
Status prawny i zastrzeżenie
W Polsce psylocybina jest substancją kontrolowaną, a jej posiadanie, obrót i stosowanie poza ściśle nadzorowanymi badaniami klinicznymi są nielegalne. Badania opisane w tym artykule prowadzono w Stanach Zjednoczonych, w ramach zatwierdzonych protokołów klinicznych, pod nadzorem medycznym — nic w tym tekście nie jest zachętą do samodzielnego stosowania psylocybiny ani jakiejkolwiek innej substancji kontrolowanej. Informacje o konstrukcji badań (liczba sesji, odstępy czasowe, przydział do grup) opisują metodologię eksperymentu naukowego, a nie wskazówkę dla czytelnika. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Podsumowanie
Preprint Johns Hopkins to realny krok w badaniach nad psylocybiną w OCD — największa jak dotąd próba w tym wskazaniu i pierwszy test dwóch sesji w krótkim odstępie. Ale to nie przełomowe „pierwsze” badanie, a trzecie w ciągu jednego roku, i to z najsłabszą kontrolą metodologiczną spośród trzech. Dopóki praca nie przejdzie recenzji naukowej i nie ujawni konkretnych wskaźników odpowiedzi i remisji, najbezpieczniej traktować ją jako sygnał do obserwowania, nie jako potwierdzenie skuteczności.
FAQ
Czy to pierwsze badanie psylocybiny w OCD z grupą kontrolną? Nie. To trzecie randomizowane badanie tego typu opublikowane lub ogłoszone w 2026 roku — po badaniu zespołu Moreno z Uniwersytetu Arizony (marzec 2026, Journal of Psychopharmacology) i badaniu zespołu Kelmendiego i Pittengera z Yale University (marzec 2026). Preprint Johns Hopkins jest największy pod względem liczby uczestników, ale jedyny bez zaślepienia i bez prawdziwego placebo.
Co oznacza, że praca jest „preprintem”? Oznacza to, że praca została udostępniona publicznie (na serwerze medRxiv), ale nie przeszła jeszcze recenzji naukowej innych badaczy. Wyniki mogą się jeszcze zmienić lub zostać doprecyzowane przed ewentualną publikacją w czasopiśmie naukowym.
Czym różni się to badanie od dwóch wcześniejszych z 2026 roku? Badanie Johns Hopkins jest open-label (bez zaślepienia) i kontrolowane listą oczekujących, nie placebo — w przeciwieństwie do badań Arizony i Yale, które były podwójnie zaślepione i miały aktywne placebo. Za to testuje nowy schemat: dwie sesje psylocybiny w ciągu dwóch tygodni, u największej liczby uczestników z trzech badań.
Jakie są konkretne wyniki tego badania? Abstrakt preprintu podaje wyłącznie wyniki testów statystycznych (F(2,56)=16,17; p<0,001; η²=0,37 oraz F(3,84)=29,91; p<0,001; η²=0,52), wskazujące na istotną redukcję objawów. Nie podaje jeszcze konkretnego odsetka pacjentów z odpowiedzią kliniczną czy remisją — te dane powinny się pojawić po publikacji pełnego, recenzowanego artykułu.
Czy psylocybina jest legalna w Polsce? Nie. Psylocybina jest w Polsce substancją kontrolowaną, a jej posiadanie i stosowanie poza zatwierdzonymi badaniami klinicznymi jest nielegalne, niezależnie od wyników badań prowadzonych w innych krajach.
Źródła
- Tiwari P, Nayak SM, Sepeda ND, Ehrenkranz R, Levine MA, Rohde JS, Miller E, Beritela CM, Scott JV, Nestadt G, Barrett FS, Yaden DB. „An Open-Label Multidose Psilocybin Intervention for Obsessive-Compulsive Disorder.” Preprint, medRxiv, 5 października 2026. DOI: 10.64898/2026.10.01.26364511
- Moreno F.A., Allen K.E., Wiegand C.B., Dunne R., Prickett J.I., Bayze B., Allen J.J.B., „A randomized clinical trial of repeated doses of psilocybin for the treatment of obsessive-compulsive disorder.” Journal of Psychopharmacology. 2026;40(5):837-849. DOI: 10.1177/02698811261424214
- Kelmendi B, Pittenger C, i wsp. „Psilocybin for Treatment-Resistant OCD: A Randomised Controlled Trial.” Komunikat Yale University / Connecticut Mental Health Center, 5 marca 2026. Dostępne na SSRN: papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=6218466
- Psylocybina w nerwicy natręctw: 73 procent odpowiedzi po powtarzanych sesjach — psylonews.pl
