Terapia psylocybinowa w legalnym oregońskim programie Measure 109 kosztuje zwykle ok. 2000 dolarów za sesję indywidualną – poza zasięgiem wielu pacjentów o niskich dochodach. Zespół z National University of Natural Medicine (NUNM) i Synaptic Institute przetestował alternatywę: model grupowy, w którym kilkuosobowa grupa przechodzi terapię razem, z dwoma facylitatorami naraz. Wyniki, opublikowane 2 września 2026 roku w Journal of Psychedelic Studies, pokazują model bezpieczny, dobrze tolerowany i związany ze spadkiem objawów depresji – choć to wczesny etap badań, bez grupy kontrolnej.
Spis treści ▼
Kto dotąd korzystał z terapii psylocybinowej w Oregonie
Jak pisaliśmy w artykule o roku danych z programu Measure 109, z legalnej terapii w Oregonie korzystało dotąd głównie wąskie grono pacjentów – a rynek tych usług ostatnio się kurczy, co część komentatorów wiąże z kosztem dostępu. Autorzy nowego badania piszą otwarcie, że dotychczasowe prace nad terapią psychodeliczną niezamierzenie skupiały się na osobach lepiej sytuowanych, bo model indywidualny jest z natury drogi.
Jak zaprojektowano pilotaż
Do badania zarejestrowanego jako NCT06372197 (ClinicalTrials.gov, status: zakończone) zakwalifikowano 26 osób. Kryteria „niskiego dochodu” oparto na progu kwalifikującym do Oregon Health Plan (Medicaid) – dochodzie nieprzekraczającym 200% federalnej linii ubóstwa. Dodatkowe warunki: wiek 21+, formalna diagnoza depresji, stabilne mieszkanie od minimum pół roku i udział w regularnej psychoterapii.
Leczenie rozpoczęło 20 osób, protokół ukończyło 19. Uczestników podzielono na grupy po 5–6 osób prowadzone przez dwóch facylitatorów naraz: dwie przygotowawcze sesje online (90 min), dwie sesje z podaniem substancji w placówce w tygodniowym odstępie, dwie sesje integracyjne online dwa dni po każdej z nich i kontrola po trzech miesiącach. Pacjenci otrzymywali suszone, zhomogenizowane grzyby Psilocybe cubensis (szczep B+) w formie herbaty, w dawkach 18–35 mg – zawsze pod nadzorem, w ramach regulowanego przez stan Oregon programu. To pierwsze badanie kliniczne prowadzone wewnątrz samego systemu Measure 109, nie eksperyment poza nim.
Co wyszło: duży spadek objawów, ale bez grupy kontrolnej
Frekwencja na sesjach sięgnęła 98%, a protokół ukończyło 95% osób, które go zaczęły – sygnał, że model grupowy jest logistycznie wykonalny. Nie zgłoszono poważnych zdarzeń niepożądanych, a średnia ocena satysfakcji uczestników wyniosła 4,8 w skali do 5.
Na skali depresji Hamiltona średni wynik spadł z 22,21 punktu przed terapią do 8,79 dwa dni po drugiej sesji z substancją, a po trzech miesiącach wynosił 11,89. Wszystkie osiem domen kwestionariusza PROMIS-29 (mierzącego m.in. funkcjonowanie fizyczne, ból, sen, uczestnictwo społeczne) poprawiły się istotnie statystycznie, z wielkościami efektu od 0,667 do 1,774.
To jednak pilotaż wykonalności (feasibility study) typu przed-po, bez grupy kontrolnej i zaślepienia. Autorzy sami wymieniają ograniczenia: mała próba, brak zróżnicowania rasowego uczestników (przewaga osób białych), dwóch facylitatorów było współautorami publikacji, obserwacja ograniczona do trzech miesięcy, a wysokie oczekiwania uczestników mogły podnosić zgłaszane efekty. Spadek wyników depresji to więc obiecujący wczesny sygnał, nie dowód skuteczności w rozumieniu badania randomizowanego.
Czy grupowy model faktycznie jest tańszy
Autorzy pilotażu nie podali kosztu uczestnictwa dla badanych – ochotnicy dostali 200 dolarów za udział w wywiadzie kontrolnym po trzech miesiącach, nie za terapię. Oszacowanie, że model grupowy może zmniejszyć koszty pracy terapeuty o około jedną trzecią względem sesji indywidualnej, pochodzi z odrębnej, wcześniejszej pracy ekonomicznej z 2023 roku (DOI 10.3389/fpsyt.2023.1293243), nie z badania NUNM. Oregoński pilotaż dostarcza więc dowodu wykonalności, a nie rachunku kosztów – połączone, są jednak argumentem za dalszymi testami.
Matthew Hicks, główny autor badania, podsumował go tak: model grupowy okazał się bezpieczny, dobrze tolerowany i przyniósł znaczące poprawy. Współautorka Olivia Hicks dodała, że część uczestników nazwała doświadczenie „zmieniającym życie”, a format grupowy był skuteczny i efektywny kosztowo, pomagając ludziom uzyskać dostęp do opieki.
Measure 109 obsłużył ponad 15 tysięcy osób do połowy 2025 roku. Kolorado rozwija w tym czasie konkurencyjny program oparty na podobnej logice legalnego dostępu – pytanie o koszt dotyczy więc nie tylko Oregonu.
Status prawny w Polsce
Measure 109 obowiązuje wyłącznie w stanie Oregon w USA – dopuszcza terapię psylocybinową pod nadzorem dla dorosłych od 21. roku życia, w licencjonowanych placówkach. Na poziomie federalnym w USA psylocybina pozostaje substancją z wykazu Schedule I. W Polsce jest substancją kontrolowaną, a jej posiadanie, wytwarzanie i obrót podlegają odpowiedzialności karnej na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – opisany program nie ma przełożenia prawnego na sytuację w Polsce. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
FAQ
Czy to nowe badanie, czy stara wiadomość podana ponownie? Chronologia jest tu ważna. Wstępne wyniki ogłosiła uczelnia NUNM komunikatem prasowym w sierpniu 2025 roku (podchwycony przez lokalne radio KLCC), a formalna, recenzowana publikacja ukazała się 2 września 2026 roku w Journal of Psychedelic Studies. Artykuł PsyPost z 16 października 2026 roku, na którym częściowo oparty jest ten tekst, to wtórne omówienie tej publikacji – nie nowe badanie.
Czy wyniki dowodzą, że terapia grupowa działa tak samo dobrze jak indywidualna? Nie można tego jeszcze stwierdzić. To pilotaż wykonalności bez grupy kontrolnej i zaślepienia, na małej próbie 19–20 osób – spadek objawów depresji jest obiecujący, ale porównanie skuteczności wymaga badania z inną metodologią.
Kto mógł wziąć udział w pilotażu? Mieszkańcy Oregonu 21+ z dochodem do 200% federalnej linii ubóstwa (próg Oregon Health Plan/Medicaid), z diagnozą depresji, stabilnym mieszkaniem od min. sześciu miesięcy i udziałem w psychoterapii.
Czy wiadomo, kto finansował badanie? Materiały źródłowe nie podają finansowania – nie zgadujemy go.
Czy taki model jest już dostępny dla pacjentów w Oregonie na stałe? Nie wynika to z opisanego materiału. To był pilotaż badawczy z określonym protokołem i okresem rekrutacji (sierpień 2024 – maj 2025), nie nowa, stała ścieżka dostępu.
Źródła
- Hicks M., Hicks O., Bradley R., Zwickey H., „Low-income group psilocybin assisted therapy for depression: An Oregon feasibility study”, Journal of Psychedelic Studies, Vol. 10, Issue 3, s. 261-270 (2.09.2026). DOI: https://doi.org/10.1556/2054.2026.00485
- Rejestracja badania: ClinicalTrials.gov, NCT06372197: https://clinicaltrials.gov/study/NCT06372197
- Dolan E. W., „Low-cost group psilocybin therapy shows promise for low-income patients with depression”, PsyPost (16.10.2026): https://www.psypost.org/psilocybin-therapy-has-mostly-reached-the-well-off-a-small-oregon-study-tested-a-cheaper-group-model-for-low-income-patients/
- Oszacowanie kosztów terapii grupowej: Front. Psychiatry (2023). DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1293243
- Psylonews.pl, „Psylocybina w Oregonie: rok danych o tym, kto korzysta i jak bezpiecznie”: https://psylonews.pl/badania/oregon-psylocybina-rok-kto-korzysta-bezpieczenstwo/
- Psylonews.pl, „Rynek psylocybiny w Oregonie się kurczy. Najsłabszy kwartał od startu programu”: https://psylonews.pl/aktualnosci/oregon-rynek-psylocybiny-najslabszy-kwartal/
