12 listopada 2026 roku amerykański Departament Zdrowia i Usług Społecznych (HHS) pod kierownictwem sekretarza Roberta F. Kennedy’ego Jr. ogłosił dwa niezależne ruchy finansowe w obszarze badań nad psychodelikami. Pierwszy to otwarcie konkursu grantowego — National Institute of Mental Health (NIMH) opublikował ogłoszenie o możliwości ubiegania się o środki (NOFO) na łączną sumę do 20 milionów dolarów. Drugi to już przyznany grant: agencja ARPA-H przekazała do 4,9 miliona dolarów rozłożonych na pięć lat spółce Mark Cuban Cost Plus Drug Company PBC na rozwój ibogainy jako potencjalnej terapii PTSD.
Spis treści ▼
Co ogłosiło HHS
Konkurs NIMH nosi nazwę RAPIDs — Real-World Effectiveness Evidence for Rapid-Acting Psychotropic Interventional Drugs. To nabór wniosków, nie przyznane już pieniądze: instytucje badawcze mogą ubiegać się o środki na budowę sieci zbierającej dowody z praktyki klinicznej (real-world evidence), a nie na klasyczne randomizowane badania kontrolowane. Zakres obejmuje ketaminę, esketaminę, psylocybinę i inne „szybko działające” leki psychotropowe już stosowane lub badane w psychiatrii.
Cel sieci RAPIDs to odpowiedź na pytania, których badania rejestracyjne zwykle nie rozstrzygają: jak te substancje działają poza warunkami ściśle kontrolowanego protokołu, jak trwały jest efekt terapeutyczny, jakie jest bezpieczeństwo przy powtarzanym stosowaniu i jak wygląda wdrożenie w rutynowej praktyce klinicznej, a nie w laboratorium. Nabór jest otwarty — HHS nie ogłosił jeszcze, które instytucje otrzymają środki.
Grant dla ibogainy: kto i na co
Drugie ogłoszenie dotyczy konkretnej, już przyznanej kwoty. Advanced Research Projects Agency for Health (ARPA-H) przekazała do 4,9 miliona dolarów na pięć lat spółce Mark Cuban Cost Plus Drug Company PBC — firmie typu Public Benefit Corporation współtworzonej przez Marka Cubana, znanej z modelu sprzedaży leków generycznych po koszcie produkcji plus przejrzysta marża.
Zadaniem spółki jest opracowanie regulacyjnych, klinicznych, chemicznych i inżynieryjnych podstaw do wytworzenia krajowo produkowanego, jednomolekułowego chlorowodorku ibogainy — oraz przygotowanie wniosków IND (Investigational New Drug) do przyszłych badań klinicznych w USA. Pierwsze wskazanie to zespół stresu pourazowego (PTSD), z zapowiedzią, że kolejne granty w tym programie mogą obejmować zaburzenia używania substancji (SUD). Jeśli lek przejdzie proces FDA, firma zapowiada sprzedaż po modelu „koszt produkcji plus uczciwa marża” — bez pośredników narzucających wielokrotną marżę detaliczną.
Kontekst: rozporządzenie Trumpa z kwietnia
Oba ogłoszenia to realizacja rozporządzenia wykonawczego prezydenta Donalda Trumpa „Accelerating Medical Treatments for Serious Mental Illness”, podpisanego 18 kwietnia 2026 roku. Dokument zobowiązuje FDA do przyznawania tzw. National Priority Vouchers przyspieszających rejestrację leków na poważne choroby psychiczne, przewiduje 50 milionów dolarów na badania finansowane przez poszczególne stany, otwiera ścieżkę Right to Try dla badanych substancji psychodelicznych i zakłada współpracę z Departamentem Weteranów (VA).
RFK Jr. skomentował oba ogłoszenia słowami: „Naukowcy muszą ustalić, czy ibogaina może pomóc pacjentom, zidentyfikować, kto może na niej skorzystać, i określić, czy te korzyści uzasadniają ryzyko” oraz „Nasza odpowiedzialność obejmuje inwestowanie w badania, które mogą poprawić opiekę nad pacjentami (…)”. Serwis psylonews.pl pisał już o wcześniejszych deklaracjach sekretarza w tej sprawie — RFK Jr. promował ibogainę we własnym podkaście jeszcze 2 października 2026 roku.
Głosy weteranów
Reakcje organizacji weteranów na ogłoszenie ARPA-H były pozytywne. Kyleanne Hunter z Iraq and Afghanistan Veterans of America oceniła, że „dowody anegdotyczne pokazują, że [ibogaina] może być pomocnym narzędziem”. Jim Whaley z Mission Roll Call przywołał własny sondaż organizacji, według którego 75 procent weteranów poparło większe zaangażowanie VA w badania kliniczne nad terapiami psychodelicznymi. Sekretarz VA Doug Collins nie był obecny na konferencji ogłaszającej granty — zastępował go starszy doradca VA Andrew Gradison, który nie udzielił własnego komentarza.
Status prawny i bezpieczeństwo
Ibogaina w Stanach Zjednoczonych pozostaje substancją z wykazu Schedule I — na poziomie federalnym nie ma uznanego zastosowania medycznego, a ustawodawca klasyfikuje ją jako substancję o wysokim potencjale nadużyć. Żaden z opisanych programów tego nie zmienia: granty finansują badania nad substancją eksperymentalną i niezatwierdzoną, nie otwierają furtki do legalnego stosowania poza protokołem badawczym.
Literatura naukowa dokumentuje też realne ryzyko kardiologiczne. Przegląd opublikowany w czasopiśmie „Addiction” opisał 19 zgonów związanych z przyjęciem ibogainy, z których większość nastąpiła w ciągu 72 godzin od zażycia substancji. Mechanizmem łączącym te przypadki jest wydłużenie odstępu QT/QTc w zapisie EKG, które może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. To właśnie profil kardiologiczny jest jednym z powodów, dla których FDA — jak serwis psylonews.pl pisał we wcześniejszym artykule — szczególnie dokładnie pyta wnioskodawców o projekt monitorowania pracy serca w planowanych badaniach klinicznych. Podobne ryzyko bierze pod uwagę trwające badanie Harvardu finansowane przez NIDA, o którym psylonews.pl informował w październiku.
Najczęstsze pytania
Czym różni się konkurs NIMH od grantu ARPA-H dla ibogainy?
NOFO NIMH (program RAPIDs) to ogłoszenie możliwości ubiegania się o środki — instytucje dopiero mogą składać wnioski o część z 20 milionów dolarów. Grant ARPA-H jest już przyznany: konkretna spółka, Mark Cuban Cost Plus Drug Company, otrzymała do 4,9 miliona dolarów na pięć lat.
Czy to oznacza, że ibogaina jest teraz legalna w USA?
Nie. Ibogaina pozostaje substancją z wykazu Schedule I na poziomie federalnym — oba programy finansują badania nad substancją eksperymentalną, a nie zmieniają jej statusu prawnego.
Jakie substancje obejmuje program RAPIDs?
Ketaminę, esketaminę, psylocybinę i inne leki psychotropowe o szybkim działaniu. Program ma budować sieć dowodów z praktyki klinicznej (real-world evidence), a nie prowadzić klasyczne randomizowane badania kontrolowane.
Jakie jest największe udokumentowane ryzyko związane z ibogainą?
Ryzyko kardiologiczne — wydłużenie odstępu QT/QTc, które może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Przegląd w czasopiśmie „Addiction” opisał 19 zgonów związanych z ibogainą, w większości w ciągu 72 godzin od zażycia.
Na jakie wskazania ma być badana ibogaina w ramach grantu ARPA-H?
Pierwszym wskazaniem jest zespół stresu pourazowego (PTSD). Agencja zapowiedziała, że kolejne granty w tym programie mogą dotyczyć także zaburzeń używania substancji (SUD).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Źródła
- HHS, komunikat prasowy, 12 listopada 2026: HHS Advances Ibogaine PTSD Research, Rapid-Acting Mental Health Treatments
- Psychedelic Alpha, 12 listopada 2026: U.S. government taps Mark Cuban’s company to develop ibogaine for PTSD, commits to fund $20M real-world evidence network
- The National Desk, 12 listopada 2026: Veteran advocates welcome federal push to study psychoactive drug ibogaine for PTSD
- WinkNews, 12 listopada 2026: HHS announces $4.9 million for ibogaine research, including potential treatment for veterans
- OpenGrants, ogłoszenie konkursu RAPIDs NOFO: Advancing Real-World Effectiveness Evidence for Rapid-Acting Psychotropic Interventional Drugs (RAPIDs)
