Żadna substancja psychodeliczna nie jest obecnie zatwierdzonym przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) lekiem — psylocybinowe COMP360 Compass Pathways przechodzi proces NDA, a w kolejce czeka też LSD w formie tabletki ocenianej w depresji. Właśnie dlatego pytanie, jak wyglądałby pierwszy rok po hipotetycznym zatwierdzeniu, pozostaje na razie ćwiczeniem z prognozowania, nie opisem rzeczywistości. Tym ćwiczeniem zajął się panel „Clinics and Care: Preparing for Patients” podczas Psychedelic Healthcare Forum (organizowanego przez Psychedelic Alpha i Horizons) w Nowym Jorku 15 października 2026 roku. Moderatorka Joy Sun Cooper (Psychedelic Science Funders Collaborative) zadała czworgu panelistom proste pytanie: ile pacjentów zostanie objętych leczeniem w pierwszych 12 miesiącach po pierwszym zatwierdzeniu? Odpowiedzi, jak opisał to 12 listopada 2026 roku serwis Psychedelic Alpha, rozjechały się drastycznie.
Spis treści ▼
Rozjazd prognoz: od 220 do 20 000
Myriam Barthes, CEO i współzałożycielka Journey Clinical, podała najwyższą liczbę — 20 000 pacjentów, sama określając tę prognozę jako „odważną”. William M. Sauvé, dyrektor medyczny Osmind, mówił o około 5000 pacjentach. Kimberly Roddy, pełniąca obowiązki CEO Sunstone Therapies, oceniła liczbę pacjentów „w tysiącach”, zaznaczając jednak, że to „bardzo wysoki szacunek”. Najniżej uplasował się Daniel Bryant, dyrektor kliniczny usług dla osób z zaburzeniami związanymi z używaniem substancji w Community Health Center, Inc. — według niego będzie to 220 pacjentów, „i prawie wszyscy będą w systemie Veterans Affairs” (amerykańskiej opieki zdrowotnej dla weteranów). Różnica między najwyższą i najniższą prognozą przekracza 90-krotność.
Jak szybko pacjent trafi na pierwszą sesję
Podobny rozjazd dotyczył czasu, jaki upłynąłby od zatwierdzenia do pierwszej wizyty pacjenta. Barthes była najbardziej optymistyczna — mówiła o 2–3 miesiącach. Roddy mówiła o 4–6 miesiącach, a Sauvé zgodził się z górną granicą tego przedziału — około 6 miesięcy — tłumacząc to opóźnieniami wynikającymi z konieczności przeniesienia substancji do niższego wykazu przez amerykańską Agencję ds. Walki z Narkotykami (DEA) — dopiero po takim rescheduling lek mógłby być legalnie wykorzystywany w praktyce klinicznej. Bryant podał najdłuższy horyzont — 36 miesięcy, argumentując, że pacjenci w obszarach z niedoborem opieki psychiatrycznej już dziś nie mogą zarezerwować standardowej sesji terapeutycznej, więc dodanie nowej, bardziej wymagającej procedury nie zmieni tego szybko.
Model dwóch terapeutów na sesję nie przetrwa
Moderatorka zapytała też, czy model obsady dwóch terapeutów na jedną sesję, stosowany w wielu badaniach klinicznych nad terapiami psychodelicznymi, utrzyma się w realnej praktyce. Odpowiedź całego panelu była jednogłośna: nie. Bryant ujął to najbardziej dosłownie: „Nie, i to jest źle”. Panel nie rozwinął uzasadnienia, ale model dwóch facylitatorów na sesję z definicji podwaja koszt personelu przypadający na jedną sesję — w warunkach ograniczonego finansowania opieki psychiatrycznej trudno go utrzymać na większą skalę.
Bariery, które mogą zdecydować o tempie
Paneliści zgodnie wskazywali, że o realnym tempie wdrożenia zdecydują nie tyle same wyniki kliniczne, ile infrastruktura rozliczeniowa — obszar, w którym podobne wyzwania organizacyjne przeszła już wcześniej esketamina (SPRAVATO), zatwierdzona jako samodzielna terapia depresji lekoopornej. Barthes podsumowała to zwięźle: „Jedna prośba to kody, to wszystko” — wzywając do jak najszybszego nadania nowego kodu rozliczeniowego CPT Category I, bez którego świadczeniodawcom trudno wejść do systemu refundacji. Bryant liczył inną ścieżkę: od dnia zatwierdzenia FDA do najbliższego posiedzenia komitetu ustalającego formularz Medicaid, a potem jeszcze około pół roku do faktycznego wejścia leku na listę refundowaną — w sumie blisko 10 miesięcy, zanim terapia stanie się dostępna dla jego pacjentów w tym systemie. Problemem są też same stawki: w placówkach typu FQHC (Federally Qualified Health Center) Bryant otrzymuje około 200 dolarów za 30-minutową sesję — tyle samo, co za ośmiogodzinną sesję terapeutyczną — a naprawienie tej dysproporcji wymagałoby ustawy Kongresu. Sauvé zwrócił uwagę na model „buy-and-bill”, w którym klinika sama kupuje i rozlicza lek: mogłoby to skrócić opóźnienia względem modelu specialty pharmacy (dostawy przez wyspecjalizowaną aptekę zewnętrzną), ale wymaga utrzymywania na miejscu zapasu leku o wartości bliskiej sześciocyfrowej kwocie. W tle pojawił się też REMS (Risk Evaluation and Mitigation Strategy) — program oceny i ograniczania ryzyka, który może dodatkowo wpłynąć na to, które placówki wejdą na rynek jako pierwsze. Szerzej o tym, jak FDA uzgadnia takie wymogi z producentami jeszcze przed złożeniem wniosku, pisaliśmy w tekście o tym, jak FDA odpowiedziało Kongresowi na pytania o uzgodnienia SPA z producentami.
Dane jako szansa na zmianę systemu
Panel zakończył się akcentem bardziej optymistycznym. Roddy podkreśliła, że niezależnie od tego, która prognoza liczby pacjentów się sprawdzi, pierwszy rok terapii psychodelicznych da organizacjom rzadką szansę zbierania danych długoterminowych o wynikach leczenia — materiału, który w jej ocenie mógłby pomóc przebudować sposób, w jaki w USA płaci się za opiekę psychiatryczną w ogóle, niezależnie od tego, jak szybko rozwiąże się bieżące bariery regulacyjne i rozliczeniowe.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
